Tırkiya
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Tırkiya mıntıqa ra rocvetışê verocê Ewropa u rocawanê Asya dera. Zımey (şımalê) Tırkiya de Deryao Siya; veroc (cenub) de Deryao Sıpê, Suriya u Iraq; rocawan (ğerb) de Deryaê Egey, Yunanıstan, Bulgarıstan; rocvetış (şerq) de İran, Ermenıstan, Azerbaycan u Gurcıstan estê. Paytextê Tırkiya Anqarao.
Dewleta Tırkiya wılayetan ra yena pêra. 81 (heştay u yew) wılayetê xo estê. Tırkiya ezaê NATO, Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN), OECDia.
Tedeestey |
[bıvurne] Tarix
|
Bıvênên: Tarixê Tırkiya
|
Tarixê Anadoliye de zaf medeniyeti biyê. Ninan ra medeniyetê zey Hitit, Lidya, İyonya, Sumer, Asur u Parsi erdê Anadoliye sero dewran ramıto. Seserranê 1'e u 10'ıne de İmparatoriya Roma u İmparatoriya Bizansi Anadoliye de hukım kerdo. Dıma ki Anadoliye kewte ra be Tırkan dest. Seserra 10'ıne be heta 21'ıne İmparatoriya Usmanıcan ita welatê xo nê ro. Çı esto ke İmparatoriya Usmanıcan Cengê Dınyao I.ıne kerd vindi. Wextê nê cengi de Anadoliye hetê İngılızan, Fransızan, İtalyanan u Rusan ra işğal biye. Labelê Atatürki erdê Anadoliye u rocvetışê Trakya reyna ra u serra 1923'ıne de dewleta Cumurêtê Tırkiya ame ronaene.
[bıvurne] Ekonomiye
|
Bıvênên: Ekonomiya Tırkiya
|
Ekonomiye Tırkiya zaf qewetın niyo, feqet hêdi hêdi beno hewl. Semedê Yewina Ewropa, zaf şirketan 'zey Honda u Mercedes' fabriqey Tırkiya de kerdê ra. Suka Estamoli zaf raver şiya, tede banê xeylê berzi estê. Estamol bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Tırkiyao.
[bıvurne] Nıfus
|
Bıvênên: Nıfusê Tırkiya
|
Gore mardışê serra 2005 nıfusê Tırkiya 72.000.000 (hewtay u dı milyon)o. Şarê Tırkiya %52 sukan de, %48 dewan de cıwiyeno. Amardışê serra 2010i ra gore bacaranê gırdan de nıfus:
- Estamol - 13.255.685
- Anqara - 4.771.716
- İzmir - 3.948.848
- Bursa - 2.605.495
- Edene - 2.085.225
- Qonya - 2.013.845
- Antalya - 1.978.333
- Qazianteb - 1.700.763
- Rıha - 1.663.371
- Mersin - 1.647.899
- Kocaeli - 1.560.138
- Diyarbekır - 1.528.958
- Xetay - 1.480.571
- Manisa - 1.379.484
- Samsun - 1.252.693
- Qeyseriye - 1.234.631
- Balıkesir - 1.152.323
- Qehremanmeraş - 1.044.816
- Wan - 1.035.418
|
Bacarê Tırkiya(y)ê tewr gırdi Amariya 2010ine |
|||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Estanbol |
|||||||||||
| Nısbet | Bacar | Wılayet | Nıfus | Nısbet | Bacar | Wılayet | Nıfus | İzmir |
|||
| 1 | Estanbol | Estanbol | 13,301,345 | 11 | Qeyseriye | Qeyseriye | 844,656 | ||||
| 2 | Anqara | Anqara | 4,338,620 | 12 | Eskişeher | Eskişeher | 648,396 | ||||
| 3 | İzmir | İzmir | 2,783,866 | 13 | Kocaeli | Kocaeli | 545,229 | ||||
| 4 | Bursa | Bursa | 1,704,441 | 14 | Rıha | Rıha | 515,199 | ||||
| 5 | Adana | Edene | 1,609,790 | 15 | Denizli | Denizli | 511,751 | ||||
| 6 | Qazianteb | Qazianteb | 1,376,352 | 16 | Samsun | Samsun | 500,995 | ||||
| 7 | Qonya | Qonya | 1,073,791 | 17 | Sakarya | Sakarya | 429,331 | ||||
| 8 | Antalya | Antalya | 964,886 | 18 | Meraş | Meraş | 428,724 | ||||
| 9 | Diyarbekır | Diyarbekır | 875,069 | 19 | Meletiye | Meletiye | 419,959 | ||||
| 10 | Mersin | Mersin | 859,680 | 20 | Erzurum | Erzurum | 382,383 | ||||
[bıvurne] Coğrafya
|
Bıvênên: Coğrafyay Tırkiya
|
Riyê erdê Tırkiya 814.578 km²o. Erdê Tırkiya zaf koyıno. Tewr koyo berz Koê Araratio. Çhemê Ferat (Tırki:Fırat), Piran (Tırki:Dicle) u Kızılırmaki (Tırki:Kızılırmak) zerrey Tirkiya ra şonê. Zey Golê Wani (Tırki:Van Gölü) u Golê Sole (Tırki:Tuz Gölü) tede golê gırdi estê.
|
|
[bıvurne] Din u zıwani
Dinê Tırkiya İslamo, feqet taê İsewi, Musewi u Ateisti ki estê. Mıletê Tırkiya zaf mıxtelıf zıwanan qısey keno, zey Zazaki, Erebki, Kurdki, Ermeniki, Yunanki uêb.. Labelê zıwano resmi Tırkiyo.
[bıvurne] Bıvênên
[bıvurne] Teber de
[bıvurne] Çımey
- Sitey Tırkiyao Resmi
- Xerita Tırkiya
- Tırkiya ra fotrafi
- Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık
- Türkiye Cumhuriyeti Genelkurmay Başkanlığı
- Türkiye Büyük Millet Meclisi
- Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı
- Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
- Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı
- Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı
- Türkiye Rehberi
- Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
- E-devlet resmi portalı
- E-devlet resmi girişi
|
|
