Cumhuriyetê Şariê Çini

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Cumhuriyetê Şariê Çini
中华人民共和国
Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó
Desmal û Arma
Flag of the People's Republic of China.svg National Emblem of the People's Republic of China.svg
Marş: 义勇军进行曲'
Xerita
China on the globe (claimed hatched) (Asia centered).svg
Şınasiye
Zıwan Çinki
Paytext Pekin
Sûka tewr gırde Pekin
Sazbiyayış Tışrion Verên 1,1949
Cıwiyayış
Şar Çinıc
Hıkumet Cumhuriyeto Sosyalist
Serdar Xi Jinping
Erd 9 596 961 km²
Nıfuso texminki 1,338,612,968
Sıxletiye 137/km²
Ekonomiye
Endekse gırdbiyayışe merduman 0.663 miyan
Pere Yuan
Kodê perey CNY
Mıntıqa
Wext (UTC +8)
İnternet .cn
Kodê têlefoni +86

Çin yew dewleta qıtay Asyayo. Cayê xo mıntıqa ra rocvetışê Asya dero. Dewleta Çini zaf gırda; dınya de ê hirêyına. Zımeyê Çini de Rusya u Moğolıstan; veroc de Hindıstan, Nepal, Myanmar, Laos u Vietnam; rocawan de Efğanıstan, Qazaxıstan, Pakıstan, Qırğızıstan u Tacikıstan; rocvetış de Korya Zımey, Korya Veroci u Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Çini Pekino. Çin 22 (vist u dı) eyaletan ra yeno pêra (mıteşekkılo). Çin ezayê Mıletê Yewbiyayey u G8io. Sistemê siyaseti sosyalizmo, ema sistemê iqtısadi kapitalizmo.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurne]

Tarixê Çini zaf dewlemendo. Merdumê Çinıcan barut u kağıde vıraşti. Felsefeyê Konfuçiusi Çin ra veciya. Esrê 19. u 20. de Çin işğalê dewletanê Ewropaıcan de mend u bi koloniya/mustemera dewletanê Ewropayıcan. Tepeya Mao Tse Tungi Çin kolonistan ra reyna ra. Oyo ke xeyalê Maoy komunizm bi, ey Çin komunist ilan kerd. Serra 1949ıne de Çin bi xoser.

İklim u sûki[bıvurne | çımey bıvurne]

Erdê Çinio ke zaf herayo, iklimê Çini zi ca be ca vuriyeno. Zımeyê Çini zaf serdıno, hema verocê Çini zaf germıno.

Bacarê gırdi:

Sûkê Şengay u Hong Kongi zaf raver şiyê. Bina u banê xeylê berzi estê, bacarê dewiziê, paytextê borsayê, merkezê iqtısadê Çini u Asyayê. Hong Kong de xeylê şırketê teknolociye u iqtısadi estê.

Xerita Çini

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurne]

Nıfusê şarê Çini 1,313 milyaro. Tede mıxtelıf mılleti estê: Uyğuri, Moğoli, Koreyıci, Tibetıci. Dinê Çini çıniyo, şarê Çini zafêr ateisto, ema tayê Mısılmani, Musewi u İsewiy/Xrıstiyani estê. Zıwano resmi Mandarinkiyo, oyo ke aidê Çinkiyo. Zıwanê Çinkiyê nuştey 3000 serrio esto. Xeylê diyalektê Çinki estê zey Kantonezki, Xiang, Yue, Min, Gan, Hakka, Wu; tainan çım de nê zıwaniê, yewbinan nêgênê/nêcênê, areze nêbenê ki, pêro yew işaretanê nuştey gurenenê.

İqtisad[bıvurne | çımey bıvurne]

İqtısadê Çini beno xırt. Her serre iqtısadê Çini %10 beno pil. Çin zaf idxalat (eksport) keno. Semedê ercaniya karkeran ra şırketê Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan fabrikan vırazenê. Merdumê ilmê iqtısadi anê zıwan ke Çin beno serquwete ke recimê Amerika (DAY) naye ra beno nêrehet.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]