Çin
| Çin | |||||||||||||||
|
|||||||||||||||
.svg) |
|||||||||||||||
| Paytext | Peking (Beijing) | ||||||||||||||
| Bacarê tewr gırdi | Shanghai | ||||||||||||||
| Zıwan | Mandarinki | ||||||||||||||
| Hukmat | Cumuréto Sosyalist | ||||||||||||||
| Erd | |||||||||||||||
| - Pêro-pia | 9,596,960 | ||||||||||||||
| - % awe | (%) 2.8 | ||||||||||||||
| Nıfus | |||||||||||||||
| - Pêro-pia | 1,313,973,713 | ||||||||||||||
| - Sıxletina nıfusi serê km² | 140/km² | ||||||||||||||
| Yewina Perey | Yuan (CNY) |
||||||||||||||
| Warey Saete | +8 | ||||||||||||||
| Kılmkerdışê pela interneti | .cn | ||||||||||||||
| Kodê têlefoni | +86 |
||||||||||||||
Çin yew dewleta qıtay Asyao. Caê ho mıntıqa ra rocvetışê Asya dero. Dewleta Çini zaf gırda; dınya de hirêyina. Zımeyê Çini de Rusya u Moğolıstan; veroc ho de Hindıstan, Nepal, Myanmar, Laos u Vietnam; rocawan ho de Efğanıstan, Qazaxıstan, Pakıstan, Qırğızıstan u Tacikıstan; rocvetış ho de Korya Zımey, Korya Veroci u Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Çini Pekingo. Çin 22 (vist u dı) eyaletan ra yeno pêra (mıteşekkılo). Çin ezaê Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN) u G8io. Sistemê siyaseti sosyalizmo, ema sistemê iqtısadi kapitalizmo.
Tedeestey |
[bıvurne] Tarix
Tarixê Çini zaf dewlemendo. Merdumê Çinıcan barut u kağıde vıraşt. Felsefey Konfuçyusi Çin ra veciya. Esrê 19. u 20. de Çin işqalê dewletanê Ewropaıcan de mend u biya koloniya/mustemera dewletanê Ewropaıcan. Tepeya Mao Tse Tungi Çin kolonistan ra reyna ra. Oyo ke xeyalê Maoy komunizm bi, ey Çin komunist ilan kerd. Serra 1949i de Çin bi xoser.
[bıvurne] İklim u Suki
Sukê Çini Erdê Çinio ke zaf herao, iklimê Çini zi ca be ca vuriyeno. Zımeyê Çini zaf serdıno hama verocê Çini zaf germıno.
Sukê (Bacarê) Gırdi:
- 1. Shanghai. Nıfus: 12.200.000
- 2. Peking (Beijing). Nıfus: 9.200.000
- 3. Taipei. Nıfus: 7.400.000
- 4. Chongqing. Nıfus: 7.200.000
- 5. Hong Kong. Nıfus: 6.900.000
Sukê Shanghai u Hong Kongi zaf raver şiyê, bina u banê xeylê berzi estê, bacarê dewiziê, paytextê borsaê, merkezê iqtısadê Çini u Asyaê. Hong Kong de xeylê şırketê teknolociye u iqtısadi estê.
[bıvurne] Nıfus
Nıfusê şarê Çini 1,313 milyaro. Tede mıxtelıf mılleti estê: Uyğuri, Moğoli, Koreyıci, Tibetıci. Dinê Çini çıniyo, şarê Çini zafêr ateisto, ema taê Mısılmani, Musewi u İsewi/Xrıstiyani estê. Zıwano resmi Mandarinkiyo, oyo ke aidê Çinkiyo. Zıwanê Çinkiyê nuştey 3000 serrio esto. Xeylê diyalektê Çinki estê zey Kantonezki, Xiang, Yue, Min, Gan, Hakka, Wu; tainan çım de nê zıwaniê, yewbinan nêgênê/nêcênê, areze nêbenê ki, pêro yew işaretanê nuştey gurenenê.
[bıvurne] İqtisad
İqtısadê Çini beno xırt. Her serre iqtısadê Çini % 10 beno pil. Çin zaf idxalat (eksport) keno. Semedê ercaniya karkeran ra şırketê Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan fabrikan vırazenê. Merdumê ilmê iqtısadi anê zıwan ke Çin beno serquwete ke recimê Amerika (DAY) nae ra beno nêrehet.
[bıvurne] Çımey
|
|||||||||
|
