Rusya

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Rusya
Российская Федерация
Desmal û Arma
Flag of Russia.svg Coat of Arms of the Russian Federation.svg
Xerita
LocationRussia.png
Şınasiye
Zıwan Ruski
Paytext Moskowa
Sûka tewr gırde Paytext
Cıwiyayış
Şar Rus
Hıkumet Federasyon
Din Xıristiyaniye
Erd 17,075,200
Nıfuso texminki 142,893,540
Sıxletiye 8.4
Ekonomiye
Berê keyeyê nêzelali 772 milyar $
Pere Ruble
Kodê perey RUB
Mıntıqa
Wext +2 - +12
İnternet .ru
Kodê têlefoni 7

Rusya qıtayan Ewropa u Asya da runuşti. Dewletê Rusya zaf gırda; dinya da yewinia (1). Zımey (Şımalê) Rusya de Okyanuso Arktik; veroc (cenub) de Azerbaycan, Gurcıstan, Qazaxıstan u Çin; rocawan (ğerb) de Ukrayna, Belarus, Letonya, Litwanya, Estonya, Polonya u Finlanda; rocakewtene (rocvetış, şerq) de Japonya, Dewletê Amerikaê Yewbiyaey u Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Rusya Moskowao. Rusya 6 eyaletan u 21 cumhuriyetan ra yena pêra (mıteşekkıla). Rusya ezaa Mıletê Yewbiyayey, u G8ia.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurne]

Ewelan da, taxriben seserra 15., Rusya qewetı nibıp. Feqat penira seserra 15., Rusya zaf cengênan guret u biya zaf gırd. Feqat dewletê Rusya, Cengê Dınyaê I kerde vinı sebake dewrimi kominizm. Serra 1917 SSCB vıraziyê. Waxye Cengê Dınyaê II, Rusya guret rocakewtenê (rocvetış, şerq) Ewropa (Ukrayna, Belarus, Letonya, Litwanya, Estonya, Polonya). Serra 1990, SSCB merd (biya xırap). Inkê/Nıka Rusya tık tenaya.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurne]

Sebatê dewletê Rusya zaf gırda, iklimê Rusya zaf veriyena. Zimeyê Rusya zaf serdina feqat veroc (cenub) Rusya zaf germina. Hem cemedun (buzulun) hem çolun estê.

Bacarê gırdi:

Suka Moskowa zaf rever şiya. Banê xeylê berzi estê, bacarê dewizio, paytextê borsao, hem merkezê iqtısadê Rusyayo hem merkezê siyasetê Rusyayo.

Xarıtey Rusya

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurne]

Nıfusê Rusya 142,8 milyonia. Şarê Rusan Ewropa sera runışti; taê merduman Asya sera runışti. Zerri dewletê Rusya da zaf değişik milletan estê (Turkan, Armeniyan, Ukraynian, Tataran). Dinê Rusya İsewitine/Xrıstiyanine u itıqatê mılletê Rusya Ortodoxa. Zaf Mısılmani taê Musewi estê. Rusya da Musewi zaf quwetliya. Zıwanê resmi Ruski ya; feqat şarê Rusan zaf ziwanan qıse kena.

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurne]

Waxtê SSBC da Iqtısadê Rusya zaf qewetınib. Feqat inke/nıka Iqtısadê Rusya zaf qewetı niya. Zaf eyaletan peyser mendo. Teknolociy Rusya zaf be kaliteli niya. Endustriy petrol u gas zaf mohima. Cinku, Dewleti Rusya Ewropa da zaf gasan rotena. Standardê xêyat Rusya da hol niyo. Zaf merdumun şiya Amerika u Ewropa semed perey.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]