Japonya

Wikipediya ra, ensiklopediya xosere

Japonya mıntıqa ra rocakewtena (rocvetış, şerq) Asya dera u yew dewleta qıca, 3.000 gırawan ra mıteşekkıla. Hokkaido, Honshu, Shikoku u Kyushu gırawê pilê. Rocawanê (ğerb) Japonya de Çin, Korya Zımeyi u Korya Veroci; dormey ra Okyanuso Pasifik estê. Paytextê Japonya Tokyoo. Japonya eza Mılliyetanê Yewbiyaiyan (UN) u G8ia. Sistemê siyaseti monarşiyê qanuniyo, feqet yew serwezir hukım keno. Labelê sistemê iqtısadi kapitalizmo. İqtısadê Japonya zaf quwetıno; dınya de rêza dıine (2.) dero.

Tedeestey 1 Tarix 2 İklim u Suki 3 Nıfus 4 İqtisad 5 Çımey

[bıvurne] Tarix

Verê seserra 20e de Japonya quwetıne nêbiye. Feqet newedariya (dêmdariya) endustriye dıma zaf biye quwetıne. Japonya Cengê Dınya I.ine ra ğalıb veciye u hukım kerd rocakewtena (rocvetış, şerq) Asya. Wextê Cengê Dınya II.ine de Japonya biye zaf quwetıne u dewletê zey Çin, Filipin, Korya, İndonezya u Malêzya işqal kerdi. Feqet Dewletanê Amerikaê Yewbiyaiyan bomba atomi eşte Japonya ser u Japonya Cengê Dınya II.ine kerd vindi.

[bıvurne] İklim u Suki

İklimê Japonya honıko; zaf sıliye (varan) varena. Seba na sıliye, erdê Japonya sero khete u dar zafo. Feqet her serre zelzeley benê.

Sukê (Bacarê) Gırdi:

• 1. Tokyo. Nıfus: 12.200.000
• 2. Osaka. Nıfus: 2,629,252
• 3. Nagoya. Nıfus: 2,190,549
• 4. Kobe. Nıfus: 1,521,164
• 5. Kyoto. Nıfus: 1,473,068

Suka Tokyoy zaf raver şiya, tede bina u banê xeylê berzi estê. Tokyo bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Japonya u Asyao. Japonya de xeylê şırketê teknolociye u iqtısadi estê.

[bıvurne] Nıfus

Nıfusê şarê Japonya 127 milyono. Mıxtelıf mılleti tede estê: Çinıci, Koreyıci, Taiwanıci. Feqet nıfusê Japonya her serre beno senık. Gore vatena merdumê ilmê cemaeti, serra 2100 de nıfusê Japonya beno 60 milyon. Dinê Japonya Shintoizm u Budaizmo. Zıwanê resmi Japonkiyo.

[bıvurne] İqtisad

İqtısadê Japonya zaf gırdo. Dınya de rêza dıine (2.) dero. Endustriya teknolociye u komputeri zaf be kalitewa. Japonya xeylê wesıtan (otomobilan) vecena. Mitsubishi, Toyota u Honda firmeyê Japonyaê. İdxalatê (eksport) Japonya zafo. Seba ke idxalatê (eksport) Japonya zaf biyo dewlemend.

[bıvurne] Çımey

• Sitey Dewletê Japonya

Dewletê Asya

Azerbaycan • Bahreyn • Bengladeş • Bruney • Butan • Çin • Efğanıstan • Erebıstanê Seudi • Ermenıstan • Filipin • Gurcıstan • Hindıstan • Japonya • Iraq • İndonezya • İran • İsrail • Kamboçya • Korya Veroci • Korya Zımey • Kuweyt • Laos • Lubnan • Maldiv • Malêzya • Mısır • Moğolıstan • Myanmar (Birmanya /Burma) • Nepal • Ozbekıstan • Pakıstan • Qazaxıstan • Qeter • Qıbrıs • Qırğızıstan • Rusya (Urusya) • Singapur • Sri Lanka • Suriya • Tacikıstan • Tayland • Taywan • Tırkiya • Tırkmenıstan • Umman • Urdun • Vietnam • Yemen • Yewina Emiranê Erebi