Dewletê Amerikayê Yewbiyayey

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Redirected from DAY)
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Dewletê Amerikayê Yewbiyayey
United States of America
Desmal û Arma
Flag of the United States.svg Great Seal of the United States (obverse).svg
Slogan: In God We Trust
E Pluribus Unum
Marş: The Star-Spangled Banner
Xerita
United States on the globe (North America centered).svg
Şınasiye
Zıwan İngılızki
Paytext Washington
Sûka tewr gırde New York
Cıwiyayış
Şar İngılız, Fransız, İspanyol
Hıkumet Federasyon
Serdar Barack Obama
Din Xıristiyaniye, Mısılmaniye
Erd 9,826,675
Nıfuso texminki 313,388,000
Sıxletiye 33.7
Ekonomiye
Endeksê gini 45.0
Pere Dolarê Amerika
Kodê perey USD
Mıntıqa
Wext UTC−4 to −10
İnternet .us .gov .mil .edu
Kodê têlefoni +1

Dewletê Amerikayê Yewbiyayey (DAY) yew dewleta. Cayê xo mıntıqa ra zımeyê qıta Amerika dero. Zımeyê Amerika de Kanada, verocê cı de Meksika, rocawanê cı de Okyanuso Gırd, rocvetışê cı de Oyanuso Atlantiki estê. Paytextê Amerika Washingtono. Dewletê Yewbîyayeyî yê Amerîka eyaletan ra yenê pêra (mıteşekkılê) u 50 eyaletê xo estê. Amerika ezaya NATO, Mıletê Yewbiyayey, NAFTA u G8ia.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurne]

İşğalê şaranê Ewropayıcan ra ver, aşirê Postesuran Amerika de ronıştey biy. Wextê Seserra 15ıne de mılletê Ewropayıcan amey Amerika u erdê Postesuran işğal kerd. Şarê Ewropayıcan zaf (11 milyon) Postesuri kışti. O wext ra dıme, Amerika koloniya Britanya biye. Feqet serra 1776ıne de Amerika xo xoser ilan kerd. Seserra 18ıne de Amerika 13 eyaletan ra ibaret biye. Serra 1803ıne de Dewletanê Amerika 15 milyon dolar perey day Fransa u mıntıqa Louisiana (Louisiana Purchase) gırewte. Serranê 1845 u 1848i de Amerika eyeletê Texas, Kaliforniya, Arizona, New Mexico, Colorado u Nevada işğal kerdi u Meksika ra gırewti. Amerika Cengê Dınyayê Yewın u Dıyın de ğalıb veciya u biye yew serquwete.

Sûki[bıvurne | çımey bıvurne]

Mıntıqê Gırdi:

Sûka New York City u Los Angelesi zaf raver şiyê. New York City de bina u banê xeylê berzi estê. New York City bacarê dewizio, paytextê borsao, merkezê iqtısadê Amerika u dınyao. Los Angeles merkezê film u xeceliyayışio. Hollywood Los Angeles ra zaf nezdiyo.

Seraiya Sıpiye, Washington D.C.

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurne]

Nıfusê Amerika 298 milyono. Zaf mıxtelıf mılleti tede cıwiyenê. Şarê Ewropa, Afrika, Asya tede zafo. Miyanê sıpê u zenciyan riyê politika cêrakerdışia verêne ra serdıno. Derd u qehrê weşiye zenciyan rê gıranêro. Sindorê Meksika ra zaf merdumi vêrenê Amerika, ema şarê Meksika Amerika de qaçax gureyeno/xebetiyeno. Amerika de xeylê dini yenê diyaene. Amerika Xrıstiyan u itiqatê Protestanan zafê, feqet hem Musewiy/Yehudiy u hem zi Mısılmani zafê. Zıwano resmi çıniyo, ema şarê Amerika İngılızki qısey keno. Tayê İspanyolki zi qısey kenê.

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurne]

Hetê ekonomiye ra Amerika zaf qewetına. Dınya de rêza yewıne dera. Teknolociye u komputerê Amerika zaf be kaliteyê. Amerika xeylê wasıtan (otomobilan) vecena. Ford, GM, Toyota, Honda Amerika de vıraziyenê. İdxalatê (eksportê) Amerika zafo. Amerika idxalat u ixracat ra dınya de yewına.

İklım[bıvurne | çımey bıvurne]

Erdê Amerika zaf hera u gırdo, aye ra iklimê Amerika zaf vuriyeno. Zımeyê Amerika zaf serdıno, ema verocê xo zaf germıno. Qutbê cemedi u çoli tede estê.

Hewa Dewletê Yewbîyayeyî yê Amerîka
Mengi Çel Şbt Adr Nsn Gln Hzr Tmz Tbx Kşk Tşv Tşp Kan Serre
Tewr vêşi germ °F (°C) 98
(36.7)
105
(40.6)
108
(42.2)
118
(47.8)
124
(51.1)
129
(53.9)
134
(56.7)
127
(52.8)
126
(52.2)
116
(46.7)
105
(40.6)
100
(37.8)
134
(56.7)
Tewr vêşi honık °F (°C) −80
(-62.2)
−75
(-59.4)
−68
(-55.6)
−50
(-45.6)
−25
(-31.7)
−1
(-18.3)
10
(-12.2)
5
(-15)
−13
(-25)
−48
(-44.4)
−61
(-51.7)
−72
(-57.8)
−80
(-62.2)
Çıme: http://www.infoplease.com/ipa/A0762182.html
Hewa DAY ([1])
Mengi Çel Şbt Adr Nsn Gln Hzr Tmz Tbx Kşk Tşv Tşp Kan Serre
Roce de werteyınine °C (°F) -0.661
(30.81)
1.472
(34.65)
5.867
(42.56)
11.122
(52.02)
16.133
(61.04)
20.694
(69.25)
23.494
(74.29)
22.65
(72.77)
18.567
(65.42)
12.65
(54.77)
5.839
(42.51)
0.767
(33.38)
11.55
(52.79)
Vartış mm (inches) 55.88
(2.2)
51.06
(2.0102)
60.96
(2.4)
61.98
(2.4402)
73.15
(2.8799)
73.91
(2.9098)
70.36
(2.7701)
66.29
(2.6098)
63.25
(2.4902)
54.86
(2.1598)
53.85
(2.1201)
57.40
(2.2598)
742.44
(29.2299)
Çıme: NOAA (USA)[1]

Eyaletê Amerika[bıvurne | çımey bıvurne]

Xerita Eyalatanê Amerika

Referansi[bıvurne | çımey bıvurne]

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]