Bask

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Nuvola apps icon
Eno nuşte standardanê Wikipediya ra peyser mendo u mizanê xo rınd niyo!

Eno nuşte gani dest ra ravêro u reyna bınusiyo!

Tı şenay ma rê desteg bıbe. Qandê destegi, keso ke eno not nuşto tarixê vurnayışi dero u be ey/aye irtıbat kewe.
Bask
Euskaldunak
24 Basque people.jpg

reeza 1: Sancho III, Elcano, Ignatius Loyola, Francis Xavier, Lope de Aguirre, Fausto Elhuyar
reeza 2: Zumalacárregui, D'Abbadie, Gayarre, Sarasate, Pío Baroja, Balenciaga
reeza 3: Oteiza, Cenarrusa, Chillida, Ibárruri, Garamendi, Atxaga

reeza 4: Eyharts, Miguel Indurain, Olazábal, Pasaban, Harinordoquy, Xabi Alonso
Nıfus pêro
12 million
Mıntıqanê binan de nıfus
 Argentina 3,500,000
 Bask 2,589,600
 Chile 2,500,000
 Kuba 1,200,000
 Mexico 1,100,000
 Peru 700,000
 İspanya (excl. Basque Country) 500,000
 Uruguay 102,200
 Colombia 60,000
 USA 58,000
 Venezuela 30,000
 Fransa 25,000
 Nikaragua 10,000
 Ekwador 7,500
 Paraguay 6,000
 Bolivya 5,000
 Brezilya 5,000
 Kosta Rika 5,000
 Fılipin 5,000
 Kanada 4,000
 Qraliya Yewbiyayiye 4,000
 Almanya 3,000
 Awıstralya 2,000
 Belçıka 2,000
 İtalya 1,500

Baski, şaro ke zımeyê İspanya û rocawanê verocê Fransa de yew mıntıqaya xosere de cıwiyenê.

Zıwanê cı Baskiyo ew deyi zıwanzanoğan ; Zıwanê Hind-Ewropayan ra veror zıwano ke Ewropa de qese biyê inan ra pey mendo Zıwanê izoleyo coka dınya de zıwanê ê binan ra dûri hesebêno.

Etimoloji[bıvurne | çımey bıvurne]

Qeseyê Bask ; Fransızki Basque ra ameyo. Fransızki rê zi Gaskonki ra ravêrdo. Baskki ya Moderni de ê xo b xo rê Euskadunak vanê.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurne]

Baski, rocawanê Pirene de ca gênê, çehar perçeyê cı İspanya de hirê perçeyê cı zi Fransa de ca gêno. Tiya rê zi Navaraya Zımeyi vacêno. Kokê cı Akitanyanıcan rê şıno. Dewletê sıfteyêno Baskan seserro ke 9. roneyayo namey cı zi Pamplona'ya . Dıma nameyê cı biyo [Navara]. Dezgeyê ETA qandê azadiya Baskistan mıcadele kerd hema nêşa ser bıkewo

Waziyetê Siyasi û İdari[bıvurne | çımey bıvurne]

Welatê Baskan 1978 de hirê sûk ra ameyo vıraştene. Newke welatê Baskan otonomo. Alava , Biskay û Guipuzcoa ra ameyo meydan.

Diasporayê Baskan[bıvurne | çımey bıvurne]

Poxda ekonomik û siyaset ra Baski veciyayê şiyê teber ew welatdê xo ra bar kerdê. Bollınê cı şiyê Arcantin. Newke Amerika û Meksika de zi Baski cıwênê.