Newroz

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Çarşemeyo Sur (Qereçarşeme), yew adeto ke merdumi a roce adıri sera xıl danê


Newroz (be Farski: نوروز) yew roşano ke Kurdi, Farsi, Azeriy, Peştuni uêb. her serre, şewa ke 20ê Adari be 21ê Adari gırê dana, a şewe firaz kenê (mıbarek kenê). Serranê peyênan de Zazay ki ca ca mıbarek kenê, labelê esıl ser sıftekerdena wesari zewbina name kenê. Zazayê Elewiy 20ê Adari/Marti Hawtemal, 22yê Marti Newê Marti name kenê. Hawt ke kewno 20ıne, New ke kewno 22yıne, sebeb ki noyo ke, hesabo kıhan (hesabê teqwimê Gregori) be hesabo newe 13 roci ferq keno. Zazayê Şefıiy na roce Serrnewa name kenê. Zazayê Henefi ki kışta Sêwreg u Şankûş u Çêrmug u Alduşi de amayena wesari be Kormışkan kenê şên; oyo ke yew çarşembe ra heta çarşemeyo bin rameno.

Rıçıkê (rıstım) çekuye zıwananê Ariyan ra yeno u menay cı roca newiya. Qısay Newrozi be xo varyantê Farskiyo, çımke Farski de rûz روز de raresayışê vengê Zy ra aseno ke no qıse Farskiyo.

Tarixê İranıcan de zi, Newroz zey şanıka cındebiyayışi (eraxoameyış) ca gêno. Gorey riwayeti, Asınkar Kawa duştê serdario zorba Dehaki de sere dano we u adır keno we. Na roce ra nat pêro şarê na erdi adır kenê we u na roce firaz kenê.

[bıvurne] Şanıka Newrozi

Goreyê şanıke, wextê wextan de welatê İranıcan de yew padişah estbi, nameyê xo Dehak biyo. Dehak padişayê do zehf zalım biyo. Ey welati kerdê xırabe. Dew u bacaran de merdumi ca nêverday.


Hacetê şexsi
Cayê namey

Varyanti
Karê kerdey
Pusula
Haceti
Zıwananê binan de