Adıgeki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Adıgeki
Zıwan
Şınasiye
Dewleti u mıntıqeyRusya
Amarê qısekerdoğan575 900
WareAdıgeya, Karaçay-Çerkezya u Krasnodar (en)
Kodê zıwani
ISO 639-2Ady
ISO 639-3Ady
GlottologAdyg1241
EthnologueAdy
Xısusiyetê zıwani
TopolociyeZıwanê peyra cıkerdey (en), Kes-Obce-Fiil (en) u Zıwanê Ergativi-Absoluti (en)
AlfabeAlfabey Kiril u Q4058023
Keye
  • Northwest Caucasian languages (en)

Adıgeki (Adıǵabze) jew zuano Kofkasio ke zuanê grubê Çerkesi rao. Zuanê Adıgeki Tırkiya, Adıge (Federasyonê Rusya) u Qefqasya Zımey de qal beno. Amorê qalkerdoğanê cı 180.000 - 490,000 miyan de ca gêno. Zuanê Adıgeki be Alfabey Kırilki nusiyeno. Heşt lehçey xo esti u name lehçeyanê xo Natuhayki, Şapsığki, Haxuki, Bjeduğki, Abzehki, Çemguki, Hatuhayki, Maxoşki, Yecerıkuyki u Mamxığkio. Zuanê Adıgeki Adıge de dı zuani esti, jewo ki Ruskiyo, bini ki Adıgekiyo emma Adıgeki zuano dıyıno. Zuanê Adıgeki bınê tehlikey vinibiyayışi dero. Zuanê Adıgeki gruba zuananê Çerkeskiyan de jew zuano Çerkeskiyo rocawaniyo.

Ortografiya cı[bıvurne | çımey bıvurnê]

А а
[aː]
Б б
[b]
В в
[v]
Г г
[ɡ/ɣ]
Гу гу
[ɡʷ]
Гъ гъ
[ʁ]
Гъу гъу
[ʁʷ]
Д д
[d]
Дж дж
[d͡ʒ]
Дз дз
[d͡z]
Дзу дзу
[d͡zʷ]
Е е
[ja/aj/e]
Ё ё
[jo]
Ж ж
[ʒ]
Жъ жъ
[ʐ]
Жъу жъу
[ʒʷ]
Жь жь
[ʑ]
З з
[z]
И и
[jə/i]
Й й
[j]
К к
[k]
Ку ку
[kʷ]
Къ къ
[q]
Къу къу
[qʷ]
КI кI
[t͡ʃʼ/kʼ]
КIу кIу
[kʷ']
Л л
[l]
Лъ лъ
[ɬ]
ЛI лI
[ɬʼ]
М м
[m]
Н н
[n]
О о
[o]
П п
[p]
ПI пI
[pʼ]
ПIу пIу
[pʷʼ]
Р р
[r]
С с
[s]
Т т
[t]
ТI тI
[t']
ТIу тIу
[tʷ']
У у
[w/u]
Ф ф
[f]
Х х
[x]
Ху ху
[xʷ]
Хъ хъ
[χ]
Хъу хъу
[χʷ]
Хь хь
[ħ]
Ц ц
[t͡s]
Цу цу
[t͡sʷ]
ЦI цI
[t͡sʼ]
Ч ч
[t͡ʃ]
ЧI чI
[t͡ʃʼ]
Чъ чъ
[t͡ʂ]
Ш ш
[ʃ]
Шъ шъ
[ʂ]
Шъу шъу
[ʃʷ]
ШI ШI
[ʃʼ]
ШIу шIу
[ʃʷʼ]
Щ щ
[ɕ]
Ъ ъ
[ˠ]
Ы ы
[ə]
Ь ь
[ʲ]
Э э
[a]
Ю ю
[ju]
Я я
[jaː]
I
[ʔ]

[ʔʷ]

Diyalekti[bıvurne | çımey bıvurnê]

Гь гь
[ɡʲ]
Кь кь
[kʲ]
Кхъ кхъ
[qχ]
Кхъу кхъу
[qχʷ]
СӀ сӀ
[s']
ФӀ фӀ
[f']
Чу чу
[t͡ʃʷ]
ЩӀ щӀ
[ɕ']