Adıgeki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to navigation Jump to search

Adıgeki (Adıǵabze) jew zuano Qefqasyao ke zuanê grubê Çerkesi rao. Zuanê Adıgeki Tırkiya, Adıge (Federasyonê Rusya) u Qefqasya Zımey de qal beno. Amorê qalkerdoğanê cı 180.000 - 490,000 miyan de ca gêno. Zuanê Adıgeki be Alfabey Kırilki nusiyeno. Heşt lehçey xo esti u name lehçeyanê xo Natuhayki, Şapsığki, Haxuki, Bjeduğki, Abzehki, Çemguki, Hatuhayki, Maxoşki, Yecerıkuyki u Mamxığkio. Zuanê Adıgeki Adıge de dı zuani esti, jewo ki Ruskiyo, bini ki Adıgekiyo emma Adıgeki zuano dıyıno. Zuanê Adıgeki bınê tehlikey vinibiyayışi dero. Zuanê Adıgeki gruba zuananê Çerkeskiyan de jew zuano Çerkeskiyo rocawaniyo.

Ortografiya cı[bıvırne | çımey bıvırne]

А а
[aː]
Б б
[b]
В в
[v]
Г г
[ɡ/ɣ]
Гу гу
[ɡʷ]
Гъ гъ
[ʁ]
Гъу гъу
[ʁʷ]
Д д
[d]
Дж дж
[d͡ʒ]
Дз дз
[d͡z]
Дзу дзу
[d͡zʷ]
Е е
[ja/aj/e]
Ё ё
[jo]
Ж ж
[ʒ]
Жъ жъ
[ʐ]
Жъу жъу
[ʒʷ]
Жь жь
[ʑ]
З з
[z]
И и
[jə/i]
Й й
[j]
К к
[k]
Ку ку
[kʷ]
Къ къ
[q]
Къу къу
[qʷ]
КI кI
[t͡ʃʼ/kʼ]
КIу кIу
[kʷ']
Л л
[l]
Лъ лъ
[ɬ]
ЛI лI
[ɬʼ]
М м
[m]
Н н
[n]
О о
[o]
П п
[p]
ПI пI
[pʼ]
ПIу пIу
[pʷʼ]
Р р
[r]
С с
[s]
Т т
[t]
ТI тI
[t']
ТIу тIу
[tʷ']
У у
[w/u]
Ф ф
[f]
Х х
[x]
Ху ху
[xʷ]
Хъ хъ
[χ]
Хъу хъу
[χʷ]
Хь хь
[ħ]
Ц ц
[t͡s]
Цу цу
[t͡sʷ]
ЦI цI
[t͡sʼ]
Ч ч
[t͡ʃ]
ЧI чI
[t͡ʃʼ]
Чъ чъ
[t͡ʂ]
Ш ш
[ʃ]
Шъ шъ
[ʂ]
Шъу шъу
[ʃʷ]
ШI ШI
[ʃʼ]
ШIу шIу
[ʃʷʼ]
Щ щ
[ɕ]
Ъ ъ
[ˠ]
Ы ы
[ə]
Ь ь
[ʲ]
Э э
[a]
Ю ю
[ju]
Я я
[jaː]
I
[ʔ]

[ʔʷ]

Diyalekti[bıvırne | çımey bıvırne]

Гь гь
[ɡʲ]
Кь кь
[kʲ]
Кхъ кхъ
[qχ]
Кхъу кхъу
[qχʷ]
СӀ сӀ
[s']
ФӀ фӀ
[f']
Чу чу
[t͡ʃʷ]
ЩӀ щӀ
[ɕ']