Gurciki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
  Gurcıki
Kartuli
 
Dıwelê ke tede qısey beno Gurcıstan, Tırkiya
Amarê qıseykerdoğan 3 milyon
Rêze -
Alfabe Alfabey Gurciyan
Dıwelê ke tede zıwano resmiyo Gurcıstan
Dezgeyê cıgeyrayışê zıwani -
Keyeyê zıwani
Zıwanê Qefqasya
Qefqaskiyê veroci
Gurcıki
Kodê zıwani
ISO 639-1 geo
ISO 639-2 kat
ISO 639-3 -
Kartvelian languages.svg
Xeritaya zıwani
Bıvênên : zıwan, keyeyê zıwanan

Gurcıki (zıwanê xo de: ქართული ენა / Kartuli ena) zıwanê Gurciyano, zıwano Qefqasyao, zıwananê Qefqasyakiyan miyan de zıwano verocio. Eno zıwan tenya Gurcıstan de zıwano resmiyo. Gurcikiyo Modern temelê fekê Kartli (Gurcikiyê rocvetışi) ra xo resao u hata seserra 5. ra edebiyatê Gurciyan de zıwano tenya biyo. Gurciki 3,9 milyon tenê ke Gurcıstan de cıwiyenê (%83ê nıfusê Gurcıstani beno) zıwanê inano. Yew zi teberê Gurcıstani de Tırkiya, İran, Azerbaycan, Rusya, DAY u Ewropa de terefê 500.000 merduman ra qal beno. Gurciki, oyo ke grubê Gurciyanê etnografiki yani şarê biniê ke zıwanê Qefqasiê veroci ra qal kenê yani zıwanê Svanki, Megrelki u Lazki ra qal kenê, zıwanê edebiyatê inano zi. Heto bin ra, Cıhudê Gurcıstani zi estê ke Gruzinik ya zi Kivruli name beno, Gurcıstan de terefê 20.000 merduman u yew zi cayanê binan de terefê 65.000 merduman (İsrail de 60.000 teni) ra qal beno.

Sınıfnayış[bıvurne | çımey bıvurne]

Gurcıki oyo ke miyanê zıwananê Qefqaskiyê verociyan de zıwano en gırdo, herao. Zıwanê Qefqasiê veroci zi Gurciki teber de, Svanki (zımey rocawanê Gurcıstani de mıntıqa Svaneti de qal beno), Megrelki (rocawanê Gurcıstani de Samegrelo u Abhazya de qal beno) u Lazki (ekseriyetê cı Tırkiya de u dormey Deryayê Siyay de qal beno) ra vıraziyenê.

Fekê zıwanê Gurciki[bıvurne | çımey bıvurne]

Gurcıki xeylê fekan ra vıraziyeno u namê fekanê xo zi: diyalektê İmereti,diyalektê Raça-Leçhum , diyalektê Guria, diyalektê Acaray, diyalektê İmerhev (Tırkiya de qal beno ), diyalektê Kartli, diyalektê Kaheti, diyalektê İngilo (Azerbaycan de qal beno),diyalektê Tuşi,diyalektê Hevsuri, diyalektê Mohevi, diyalektê Pşavi, diyalektê Mtiuli, diyalektê Fereydani (İran de qal beno) u yew zi diyalektê Mesheti.

Zıwanê Qefqaskiê bini u Gurcıki[bıvurne | çımey bıvurne]

 Zıwano Qefqaskio verên   
 Zıwanê Qefqaskiê Zımeyi 

Zıwanê Qefqaskiê Zımeyê Rocawani:
Veri Ubıh - Abhazki: Ubıxki - Abhazki, Abazaca;
Veri Çerkeski: Adıgeki



Zıwanê Qefqasiê Zımeyê Rocvetışi:
Nahki (Çeçenki, İnguşki u Batski) -
Dağıstan (Avarki - Andiki - Tsezki,
Laki, Lezgiki u Dargiki)



 Zıwanê Qefqaskiê Veroci 

Gurciki



Zanki: Lazki u Megrelki



Svanki




Sistemê nuştışi[bıvurne | çımey bıvurne]

Zıwanê Gurciki pê Alfabey Gurcki nusiyeno. No alfabe yew alfabeo de xosero yanê alfabeo cırao, be alfabeyanê binan ra gırey nedao. Yew zi terefê Gurciyan ra vıraziyao, aferiyao. Alfabey ewroyên rê Gurciy vanê mhedruli. Esasen xeylê alfabey estê hama yew alfabe çıniyao we ke zıwan be bınusiyo. Hirıs u hirê herfi eno alfabe de ca gênê u zafêrê herfan xısusiyê.

Amari[bıvurne | çımey bıvurne]

Gurciki Senên waniyeno Reqemê cı
ერთი erti 1
ორი ori 2
სამი sami 3
ოთხი otxi 4
ხუთი xuti 5
ექვსი ekvsi 6
შვიდი şvidi 7
რვა rva 8
ცხრა tsxra 9
ათი ati 10
ოცი otsi 20
ოცდაათი otsdaati 30
ორმოცი ormotsi 40
ორმოცდაათი ormotsdaati 50
ასი asi 100