Libya

Libya
Desmale Arma
Paytext	Tripoli
Bacarê tewr gırdi	Paytext
Zıwan	Erebki
Hukmat	Cumhuriyet
Erd
- Pêro-pia	1,759,540
- % awe	(%) 0.1
Nıfus
- Pêro-pia	5,853,000
- Sıxletina nıfusi serê km²	3/km²
Yewina Perey	Dinar (LYD)
Warey Saete	+1
Kılmkerdışê pela interneti	.ly
Kodê têlefoni	+218

Libya mıntıqa ra zımey (şımalê) qıtay Afrika dera. Zımey (Şımalê) Libya de Deryao Sıpê, (Deryao Miyanên); veroc (cenub) de Nicer u Çad; (rocvetış, şerq) de Mısır u Sudan; rocawan (ğerb) de Tunıs u Cezayir estê. Paytextê Libya Tripoliyo. Libya ezaê Mılliyetanê Yewbiyaiyan u Yewina Erebia.

Serra 1969ine ra nat Mıemmer Qeddafi liderê Libyao.

Tarix

Erdê Libya zaf işğali diy. Verênde ra Berberi ronıştey bi. Feqet bênatey seseranê 200-800 ra İmparatoriya Roma u İmparatoriya Bizansi erde Libya işğal kerd. Seserra 8. de Erebanê Emeviyan hıkum kerd u Berberan pêro İslamiyet qebul kerd. Seserra 15. de İmparatoriya Usmanıcan Libya işğal kerde. Bênatey seserranê 15.-19. de Libya gırêdiye be İmparatoriya Usmanıcan ra. Feqet Libya otonom biye.

Serra 1911i de İtalya Libya işğal kerde u Libya biye koloniya/mıstemera İtalya. Eskerê İtalya zaf terteley u dızdiya erdê şarê Libya kerdi. Bênatey serranê 1954-1962 şarê Libya eskerê İtalya u Ewropa fetelna. Serra 1951i de Libya xoseriya xo gırewte.

İklim u Suki

İklimê Libya vuriyeno. Zımey (Şımalê) Libya de iklim weşo. Mıntıqa ra Deryaê Sıpêy (Deryao Miyanên) de hewa zaf wenıko. Feqet verocê (cenubê) Libya zaf germıno; tici zaf erzena. Verocê (cenubê) Libya çolan ra vıraziyao.

Sukê (Bacarê) Gırdi:

• 1. Tripoli, Nıfus: 1,682,000
• 2. Bınğazi, Nıfus: 660,147
• 3. El Beyda
• 4. Mısrate
• 5. Sırt
• 6. Sebha

Suka Tripoli merkezê iqtısad u siyasetê Libyao. Banê tarixki zafê. Tripoli zaf cêngi diyê.

Xerita Libya

Nıfus

Nıfusê Libya 5,1 milyono. % 90 (se ra neway) şarê cı zımey (şımalê) Libya de ronıştiyao. % 99 (se ra neway u new) şarê Libra Ereb u Berberan rao. % 99 şarê Libya Mısılmano. Merdumê ğeribi senıkê. Zıwano resmi Erebkiyo; feqet taê merdumi Berberki qısey kenê. Nuskar u wendoğê xo zaf niyê.

İqtisad

İqtısadê Libya qewetın niyo. Endustriya petrol u qazi zaf muhıma. Standardê heyati hewl niyo. Seba ke Libya destek da era teror. No ri ra dewletanê Ewropa u Dewletanê Amerikaê Yewbiyaeyan ambargo nawo ro. Serra 1989ine de DAY rocketi şawıti u Libya kerde xırabe. Ambargoy iqtısadê Libya rê zaf zerar da.

Çımey

• Kıtabê melumatê CIAyê dınya — Libya

Dewletê Afrika Afrika Veroci • Angola • Benin • Botswana • Burundi • Burkina Faso • Cezayir • Cibuti • Cumhuriyetê Afrika Miyanêne • Cumhuriyetê Kongoê Demokratiki • Çad • Eritreya • Etyopya (Hebeşıstan)  • Fas • Gabon • Gambiya • Gana • Gine • Gineya Bissaoy • Gineya Ekwatori • Kamerun • Kap Verde • Kenya  • Komoroy (Adey Komoroy)  • Kongo • Lesotho • Liberya • Libya • Madagaskar  • Malawi  • Mali • Maurityus  • Mısır  • Moritanya • Mozambik  • Namibya • Nicer • Nicerya • Rwanda  • Sahilê Dındanê Fili • São Tomé u Principe  • Senegal • Seyşeli (Adey Seyşeli)  • Sierra Leone • Somalya  • Sudan • Swaziland • Tanzanya  • Togo • Tunıs • Uganda  • Zambiya  • Zimbabwe