Hewramkî

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Redirected from Hewramki)
Jump to: şiyayış, Cı geyre

Hewramî yan zî Goranî yew ziwano xosero ya zi gorey tayinan lehçe yan zî ziwananê Kurdkî ra yew a.

Derheqê hewramî de[bıvırne | çımey bıvırne]

Seserra 16. ra hetanê 21. Başur û Rojhilatê ê Kurdistanî de ziwanê edebîyatî bî. Ziwanê Mîrektîya Erdelanîyo resmî bî. Labelê weşîyayîşê Mîrektîya Erdelanî û bihêzbîyayîşê Mîrektîya Baban ver, cayê xo da Sorankî. Veroc û Rocvetişê Kurdistan de hetê Yarsanan, Şebekan, Kakayîyan, Bacilanan ra yena qiseykerdiş. Kitabê dînî yê Yarsanan bi Hewramî ameyê nuştene. Ewro mîyanê 300.00 - 500.000 kesê bi Hewramî qisey kenê.

Mîyanê lehçeyanê Kurdkî de tewr zaf Hewramî nêzî Zazaki ya. Tayê ziwanzanî Hewramî teberê ziwanê Kurdkî de vînenê. Nêzî %30ê çekuyanê Hewramî û Avestayî yew ê.

Fekê hewramî[bıvırne | çımey bıvırne]

Têvernayişê Hewramî bi lehçayanê Kurdkî yê bînan u ziwananê binan[bıvırne | çımey bıvırne]

Kelhurî Soranî Lekî Kurmancî Zazakî Hewramî Bacalanî
Mi Min Min Ez, Min Ez, Mi Amin, Min Min, Emin
Ti To Tu, te Ti, To To, Etû, Tû Ti, To
Mi kem Min dekem Min mekem Ez dikim Ez kena Amin/Min mekerû Min mekere
Mi çim Min deçim Min Meçim Ez diçim Ez Şona Min milû Min melû
Fire Zor Fira Pir, Gelek, Zaf Zaf Zor/fira fire
Wet Got/Wut Wat/vit Got Vat Wat/vat Wet
Îrênge Esta Îske/Îse Niha, Vêsta, Nika Nika îse êste
Hat- Hat- Het- Hat- ame- ame- ame-
Hena Bang, Deng Hena Deng Veng Deng Deng
Kel´n Gewre Kel´n Gewre, Gir, Mezin Pîl, Gird Gore Gewre
Wa Ba Wa/va Ba Va Va/Wa Va
Waran Baran Waran/varan Baran Varan Baran Baran
Gen Xirap Gen/xiraw Xirab Xirab Xirab xirab

Kirmanckî û Hawramî de Çekuyê Nêzdî[bıvırne | çımey bıvırne]

Kirmanckî Hewrami
Kerdene Kerdey
Merdene Merdey
Vatene Watey
Kewtene Kewtey
Berdene Berdey
Werdene Werdey
Qesey kerdene Qesey kerdey
Kirmanckî Hawrami
Kêna/çêna Kinaşe
Koye Kohe
Weş Weş
Veng Weng/Deng
Veyve Weywe
Zama Zama
Adir Adir
Ziwan,Zon Ziwan,Zwan
Hûmarê Kirmanckî Hawramî
0 sifir sfr
1 yew (jû/jew/yo) yiwe
2 dide dude
3 hîrî hrî
4 çar çar
5 ponc,panc panj
6 şeş şeş
7 hewt,hawt howt
8 heşt heyşt
9 new now
10 des des
20 vîst wîst

Kitabê Hewramî[bıvırne | çımey bıvırne]

Hetanê serra 1900an, 38 kitabî bi ziwanê Kurdkî nusîyaybî û înan ra 18 hebî bi be Hewramî bî, 10 bi sorankî û 10 zî bi Kurmanckî bî. Labelê ewro mîyanê lehçeyanê Kurdkî de tewr tay kitabî Hewramî estê.

Sîteyî[bıvırne | çımey bıvırne]