Meksika

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Dewletê Meksikayê Yewbiyayey
Estados Unidos Mexicanos
Asayış
Mexico (orthographic projection).svg
Desmal u Arma
Flag of Mexico.svg Coat of arms of Mexico.svg
Melumat
WareDewleta xosere (en)
MıntıqaAmerika Latine
SinoriGuatemala, Beliz u Dewletê Amerikaê Yewbiyaey
Sazbiyayış16 Eylül 1810
İdareMeksiko Federal government of Mexico (en)Congress of the Union (en)
Erd1,972,5501 972 550 km2
Nıfus130 526 945
HıkumetCumhuriyet Cumhuriyeto federal
SerdarAndrés Manuel López ObradorAndrés Manuel López Obrador (en)
Kodê telefoni+52
Letey saeteLetey Zemanê Merkezê Amerikay Zımey (en)
Kodê interneti.mx
Zıwano resmiİspanyolki
MerşMexican National Anthem (en)
Cayo tewr berzPico de Orizaba (en)
Cayo tewr nızmLaguna Salada (en)
PereMexican peso (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,76
Xerita
MEX orthographic.svg

Meksika yew dewleta qıtay Amerikaya. Cayê xo zımey qıtay Amerika dero. Zımey (Şımalê) Meksika de Dewletê Amerikayê Yewbiyayey; veroc (cenub) de Guatemala; rocawan (ğerb) de Okyanuso Pasifik; rocvetış (şerq) de Oyanuso Atlantik estê. Paytextê xo Meksiko Cityo. Meksika eyaletan ra yena pêra (mıteşekkıla). 31 eyaletê xo estê. Meksika ezay Mıletê Yewbiyayey u NAFTA'ya.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Tarixê kıhani de şarê Azteki Meksika de ronışte bi. Ema işğalê İspanyolan ra dıme, Azteki senık mendê. Wextê seserra 15ıne de İspanyolan Meksika işğal kerda. Leşkerê İspanyoli zaf Azteki kıştê. Meksika 300 serri koloniya (mıstemera) İspanya biya. Serra 1821ıne de Meksika xo xoser ilan kerd. Ema serra 1845 – 1948ıne de Meksika Cengê Amerika kerd vini u eyaletê xo Texas, Kalifornia, Arizona, Utah, New Mexico, Nevada u Colorado kerdi vini.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

Xeritaya Meksika

İklım u hewayê dewleta Meksika zaf germıno. Çoli tede zafê. Ema sahılê xoyê reğbetkari estê; Cancun yew sahılê do zaf meşhuro. Awa Okyanusi, verê Cancuni de zelal u paka. Xeylê merdumê Amerika her serre şonê Cancun.

Bacarê Gırdi:

Bacarê Mexico City zaf raver şiyo. Tede banê xeylê berzi estê. Mekxiko City bacarê dewizi, paytextê borsa u merkezê iqtısadê Meksikayo.

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Meksika 107 milyono. Mıxtelıf şari tede nışenê ro; %75 Mestizi, %13 Amerindiani, %11 Ewropayıci estê. Dinê şarê Meksika Xırıstiyaniya; mezhebê mılletê Meksika Katoliko. Ema dinê Musewitiye ra zi mensubi zafê u qewetınê. Tayê Mısılmani zi estê. Zıwano resmi İspanyolkiyo.

Ekonomiya cı[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Meksika zaf qewetın niyo. Dewleta Meksika peyser menda. Merdumê Meksika feqıriye de cıwiyenê; standardê heyati hewl niyo. Hudıdê Amerika de zaf merdumê Meksika vêrenê ra Dewletanê Amerikayê Yewbiyayiyan; ema şarê Meksika uca de qaçağ xebetiyeno.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]