Dekolonizasyonê Afrika
(Dekonolizasyonê Afrika ra ame ardış)
Belçıka
Fransa
Almanya
Britanyaya Gırde
İtalya
Portekiz
İspanya
Dekolonizasyonê Afrika, Herbê Dınya II. ra pey be mucadeley şaranê Afrikayıcan sıfte kerdo. Dekolonizasyonê Afrika raver Mısır u Liberya de dest pêkerdo. Dekolonizsyon dıme ra vêrdo ra Afrikay Veroci, Libya, Sudan u ê zi biyê xoser. Ewro Afrika de zaf tayê dewtletê koloniy estê.
| Dewlete | Namey koloniya | Dewlete | Tarixê dekolonizasyoni |
| Liberya | Commonwealth of Liberia | Dewletê Yewbiyayey (Direkt niyo) | Heziran 26, 1847 |
| Mısır | Mısır | Britanyaya Gırde | 28 Çele 1922 |
| Afrikaya Veroci | Yewiya Afrikaya Veroci | Britanyaya Gırde | 11 Kanun 1931 |
| Libya | Italian Libya | İtalya | Kanun 24, 1951 |
| Sudan | Anglo-Egyptian Sudan | Mısır u Britanyaya Gırde | 19 Kanun 1955 |
| Tunıs | French protectorate of Tunisia | Fransa | Adar 20, 1956 |
| Fas | Protectorate of Morocco | Fransa & İspanya | Nisane 7, 1956 |
| Gana | Gold Coast | Britanya & Almanya | Adar 6, 1957 |
| Guyana | French West Africa | Fransa | Tışrion Verên 2, 1958 |
| Kamerun | Kamerun | Almanya; Fransa & Britanya | Çele 1, 1960 |
| Togo | French Togoland | Almanya | Nisane 27, 1960 |
| Mali | French West Africa | Fransa | Heziran 20, 1960 |
| Madagaskar | Malagasy Protectorate | Fransa | Heziran 26, 1960 |
| Cumhuriyetê Kongoyê Demokratiki | Belgian Congo | Belçıka | Heziran 30, 1960 |
| Somali | Italian Somaliland | Italya | Temuz 1, 1960 |
| Benin | French West Africa | Fransa | Tebgaxe 1, 1960 |
| Nicer | French West Africa | Fransa | Tebaxe 3, 1960 |
| Burkina Faso | French West Africa | Fransa | Tebaxe 5, 1960 |
| Côte d'Ivoire | Ivory Coast | France | - |
| Çad | French Chad | Fransa | Tebaxe 11, 1960 |
| Cumhuriyetê Afrikaya Miyanêne | Ubangi-Shari | Fransa | Tebaxe 13, 1960 |
| Kongo | Kongoyo Fransızki | Fransa | Tebaxe 15, 1960 |
| Gabon | French Equatorial Africa | Fransa | Tebaxe 17, 1960 |
| Senegal | Cumhuriyetê Sudani | Mali | 20 Tebaxe 1960 |
| Nicerya | Niceryaya İngılızki | Britanyaya Gırde | Tışrino Peyên 1, 1960 |
| Moritanya | French West Afrika | Fransa | Tışrino Peyên 28, 1960 |
| Sierra Leone | Sierra Leone | Britanyaya Gırde | Nisane 27, 1961 |
| Tanzanya | Tanganyika u Zanzibar | Britanyaya Gırde | Kanun 9, 1961 Kanun 10, 1963 |
| Rwanda | Ruanda-Urundi | Belçıka | Heziran 1, 1962 |
| Burundi | Ruanda-Urundi | Belçıka | Heziran 1, 1962 |
| Cezayir | Cezayiro Fransızki | Fransa | Heziran 3, 1962 |
| Uganda | Uganda | Britanyaya Gırde | Tışrino Verên 9, 1962 |
| Kenya | Kenya | Britanyaya Gırde | Kanun 12, 1963 |
| Malawi | Nyasaland Protectorate | Britanyaya Gırde | Heziran 6, 1964 |
| Zambiya | Rodesya Zımey | Britanyaya Gırde | Tışrino Verên 24, 1964 |
| Gambiya | Gambia | Britanyaya Gırde | Şıbate 18, 1965 |
| Zimbabwe | Verocê Rodesya | Britanyaya Gırde | 11 Tışino Peyên 1965 |
| Botswana | Bechuanaland Protectorate | Britanyaya Gırde | Keşkelun 30, 1966 |
| Lesotho | Basutoland | Britanyaya Gırde | Tışrino Verên 4, 1966 |
| Mauritius | Britanyaya Gırde | Adar 12, 1968 | |
| Eswatini | Swaziland | Britanyaya Gırde | Keşkelun 6, 1968 |
| Gine Ekvatoral | Gineya İspanyolki | İspanya | Tışrino Verên 12, 1968 |
| Gineya Bissaoy | Gineya Portekizki | Potekiz | Keşkelun 24, 1973 |
| Mozambik | Afrikaya Rocvetışia Portekizki | Portekiz | Heziran 25, 1975 |
| Kabo Verde | Portekiz | Heziran 5, 1975 | |
| Komoroy | Fransa | Heziran 6, 1975 | |
| São Tomé u Principe | Portekiz | Heziran 12, 1975 | |
| Angola | Afrikaya Rocawania Portekizki | Portekiz | Tışrino Verên 11, 1975 |
| Seyşeli | Britain | Heziran 29, 1976 | |
| Cibuti | Somaliyo Fransızkı | Fransa | - |
| Namibya | Zımeyê Rocawanê Afrika | Afrikaya Veroci | Adar 21, 1990 |
| Eritreya | Eritreya | Etyopya | Gulane 24, 1993 |
| Sudan | Sudanê Veroci | Sudan | Heziran 9, 2011 |