Edebiyat

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre

Edebiyat ya zi literatur[1] hunero ke tede pê zıwani yew hedise, fıkır, his ya zi çiyo ğeyali nusiyeno, qal beno. Edebiyat miyan de romani, şıiri, şanıki, hêkati nusiyenê. Yew esero edebi gani estestik bo, hissi merduman rakero. Tarixi edebiyati zaf kıhano, merdum pê estbiyayış cı, edebiyati ra elaqedar bi, çım eşto u gıreya xo est bi. Edebiyat de tenya nuştış niyo, vate zi esto. Edebiyat de zıwan xeylê muhimo, gureyayışê zıwani ideolociya edebiya verêna. Ema tayê ideolociyan de nuştış muhim nêbeno, areze ver de ca gêno. Yanê nuştekar eserê xo de se vatene wazeno, ani muhimo.

Platın eserê xo Dewlete de edebiyati sero vano: asayışi cıwiyayışi ma de senên vecino, pêro edebiyato. Georgi Plehanov zi edebiyati sero vano ke edebiyat eyneyê cıwiyayışio.

Vêrde[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Edebiyat kanca de veciyo, tam nêşınasiyeno. Ema zaniyeno ke Mısırê Antiki, Yunanıstanê Antiki, Sumer (Mezopotamya) u İranê Antiki de vêrde de merduman eserê edebi vıraştê, çiyi nuştê. Raveri edebiyat be vatenan ra vıraziyayo, zey şanıki, efsaneyi, destani u çiyê ke be fek ra vaciyenê, ê eserê edebi biyê. Heto bin ra merdumi çiyê kışto se (ga, manga ya zi bızi) dewrê tari de dêsanê meğara sero resımi vıraştê, hêdi hêdi cayê edebiyati biyo hera. Key ke merdumi nuştene diya, musayo u edebiyat zaf aver şiyo. Her çi nusiyayo, her çi vıraziyayo. Dewrê Miyanêni de imperatoriyanê İslami de Qurane nusiyaye, ğazel, mesnewi, rubai, qasideyi nusiyayi. Merdum kanca ra şiyo u çı diyo, heme inan geyrayışname de nuşto. Dewrê Neweyi de Fransa de edebiyat zaf vıraziyayo, ameyo kerdış. Formatê neweyi vıraziyayi zey meqale, kritik, roman u nutıq.

Formê edebiyati[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Bıvênên[bıvurne | çımeyi bıvurne]

Referansi[bıvurne | çımeyi bıvurne]

  1. name=meyer>Meyer, Jim (1997). "What is Literature? A Definition Based on Prototypes". Work Papers of the Summer Institute of Linguistics, University of North Dakota Session 41 (1). http://www.und.nodak.edu/dept/linguistics/wp/1997Meyer.htm. Retrieved 11 February 2014.