Tırki

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
  Tırki
Türkçe, Türkiye Türkçesi
 
Dıwelê ke tede qısey beno Tırkiya, Cumurêtê Tırkanê Qıbrısê Zımey, Bulğarıstan, Yunanıstan, Makedonya, Moldawya, Suriya u Iraq u taê dıwelanê binan de
Amarê qıseykerdoğan 80 milyon
Rêze 15-16
Alfabe Alfabeyê Latinki (Varyantê Tırki)
Dıwelê ke tede zıwano resmiyo Tırkiya, Cumurêtê Tırkanê Qıbrısê Zımey
Dezgeyê cıgeyrayışê zıwani Türk Dil Kurumu
Keyeyê zıwani
Altayki
Zıwanê Tırki
Zıwanê Tırkiyê Verocê Rocawani
Oğuzkiyê Rocawani
Tırki
Kodê zıwani
ISO 639-1 tr
ISO 639-2 tur
ISO 639-3 TUR
Bıvênên : zıwan, keyeyê zıwanan

Tırki (Tr. Türkçe) lızgey zıwananê Oğuzi ra yew zıwanê do aidê zıwananê Altayo. Tırki resmi zıwanê Tırkiyao u Cumhuriyetê Tırkê Qıbrısê Zımey, Bulğarıstan, Yunanıstan, Makedonya, Moldawya, Suriya u İraq de qısey beno. Zıwanzanaoğan miyan de cı rê Tırkiyê Tırkiya ki vaciyeno. Teqriben 70-80 milyon merdumi Tirki qısey (qal) kenê.

Tırki de zaf mıxtelif feki estê, ninan ra fekê Estamoli ewro Tırkiyo berz teşkil keno. Tırkiya de taê fekê bini ki mıntıqa Deryaê Şiay, Anadoliya rocakewtene u mıntıqa Egey de qısey benê.

Wextê İmperatoriya Usmanıcan de Tırki be alfabey Erebki nuşiyêne. Serra 1928ine de terefê M. Kemal Atatürki ra vurniya u o ra nat be alfabey Latinki nuşiya. Serra 1932ine de ki Cemiyetê Cıgeyrayışê Tırki (Türk Dil Kurumu) niya ro.

Alfabe[bıvurne | çımey bıvurne]

Alfabê Tırki de 29 (vist u new) herfi estê.
Herfê gırdi: A B C Ç D E F G Ğ H I İ J K L M N O Ö P R S Ş T U Ü V Y Z
Herfê qıci: a b c ç d e f g ğ h ı i j k l m n o ö p r s ş t u ü v y z

Telafuzê tayê herfan[bıvurne | çımey bıvurne]

Tabela cêrêne de herfê ke tede çıniyê, nê zey ê Zazaki telafuz benê (yenê wendış).

Herfe Nişanê IPAy Salıxdayış
c [dʒ] Afrikati: d + j'o vengdar
ç [tʃ] Afrikati: t + ş'o bêvengdar
ğ [:], [y] Herfanê vengınan ra dıme zey y'y yeno wendış, yewbina zi herfan keno derg
ö [œ] ö'yo kılm u tari (No veng Zazakiyê bıngey de çıniyo, labelê tayê fekanê Zazaki yeno diyayış.)
Serê dınya de cayê Tırki-qeseykerdoğan

Gramer[bıvurne | çımey bıvurne]

Tırki de halê naman[bıvurne | çımey bıvurne]

Tırki de ebe izafey namey (halê genitifi) ra pia şeş halê naman estê:

Namey hali Arezekerdış be pers Peybendi
Nominatif kam? -
Akuzatif kami? -ı / -i / -u / -ü
Genitif ê kami? -ın / -in / -un / -ün
Datif kami rê? -e / -a
Lokatif kami de? -de / -da
Ablatif kami ra? -den / -dan
Tırki de halê naman
kapı keyber ev keye
kapıyı keyberi evi keyey
kapının ê keyberi evin ê keyey
kapıya keyberi rê eve keyey rê
kapıda keyber(i) de evde keye(y) de
kapıdan keyber(i) ra evden keye(y) ra

Çımey[bıvurne | çımey bıvurne]

Wikipediya
Wikipediya, be zıwanê Tırki