Sudanê Veroci

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(South Sudan ra ame ardış)
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Cumhuriyetê Sudanê Veroci
Republic of South Sudan (İngılızki)
جمهورية جنوب السودان
Jumhuriyah Janub el-Sudan (Erebki)
Asayış
Desmal u Arma
Flag of South Sudan.svg Coat of arms of South Sudan.svg
Melumat
WareDewleta xosere (en)
MıntıqaAfrika Rocvetışi
SinoriSudan, Etyopya, Kenya, Uganda, Cumurêtê Kongoê Demokratiki, Cumurêtê Afrika Miyanêne u Liga Ereban
SazbiyayışTemuz 9,2011
İdareCuba National Legislature of South Sudan (en)
Erd619,745 km²619 745,3 km2
Nıfus8 260 490
HıkumetCumhuriyeto Federal Cumhuriyeto federal
SerdarSalva Kiir MayarditSalva Kiir Mayardit (en)
Kodê telefoni+211
Letey saeteUTC+03:00 (en)
Kodê interneti.ss (en)
Zıwano resmiİngılızki
MerşSouth Sudan Oyee! (en)
Cayo tewr berzKinyeti (en)
Cayo tewr nızmWhite Nile (en)
PereSouth Sudanese pound (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,39
Xerita
South Sudan on the globe (Africa centered).svg

Sudanê Veroci (be İngılızki: Republic of South Sudan, be Erebki: Jomhuriyah Janub as-Sudan) qıta Afrika de mıntıqa rocvetışê Afrika de yew dewleta.[1] Zımey de be Sudan, rocvetış de be Etyopya, veroc de be Kenya, Kongo u Uganda, rocawan de be Afrika Miyanenê re cirano.[2] Sudanê Veroci bahdo Lecê Sudano Sivil II ra, 9 Çele 2011 de be yew referandum biyê xosere.[3]

Coğrafya[bıvurne | çımey bıvurnê]

Cayê Sudanê Veroci Afrika Miyanenê u Afrika Rocvetışi miyan dero. Sudanê Veroci de dari u heywani zaf esto, habitatê xo zaf gırdo u iklimê xo tropikalo. Letê Royê Nili Bahr al Gazal eno dewlet de sıfte keno. Sudanê Veroci beno şeş letey ;

  • Bahr al-Ghazal (rocawan)
  • Bahr al-Jabal(veroc)
  • Ekvator (veroc)
  • Nil Corenê (zıme)
  • Jonglei (rocvetış)
  • Mıntıqa Goli (merkez)

Ekonomiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Sudanê Veroci de ekonomi zaf qewetın niyo,bahdo leci zaf biyo xırabe.Fealiyetanê ekonomik teyna petrol u qazo teebiyo.[4]

Demografiye[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Sudanê Veroci texminen 8,9 milyono. Merdumi dewi de cıwiyenê u wendış nezanê. Weziyetê merdumi zaf xırabo. Sudanê Veroci de zıwano resmi İngılızkiyo ema xelq yew niyo, zaf mıxtelif xelqi estê. Helqê Dinka, Nuer, Bari, Lotuko, Kuku, Zande, Mundari, Kakwa, Pojulu, Shilluk, Moru, Acholi, Madi, Lulubo, Lokoya, Toposa, Lango, Didinga, Murle, Anuak, Makaraka, Mundu, Jur, Kaliko esto u zaf mıxtelif zıwani qısey beno.

Namê Erebki Namê İngılızki Nıfus
(2006)
Merkez
A'ali an-Nil Upper Nile 1 212 979 Malakal
al-Buhairat Lakes 567 329 Rumbik
al-Istiwa'iyya al-wusta Central Equatoria 334 827 Joeba
Al-Wahda Unity / Western Upper Nile 262 787 Bentiu
Dschunqali Jungali 1 189 330 Bur
Gharb al-Istiwa'iyya West Equatoria 1 731 341 Yambio
Gharb Bahr al-Ghazal West Bahr-al-Ghazal 1 467 870 Waw
Schamal Bahr al-Ghazal North Bahr-al-Ghazal 826 646 Uwail
Scharq al-Istiwa'iyya East Equatoria 225 872 Kapoita
Warab Warap 999 785 Warab

Sisteme İdarey[bıvurne | çımey bıvurnê]

Sudanê Veroci de 10 (des) eyaleti estê.

Sudanê Veroci yew cumhuriyeto. Sudanê Veroci 10 (des) mıntıqeyan u 3 (hirê) eyaletan (Behr el Ğezal, Ekvatorya u Nilo Corên) yeno meydan.[5]

Behr el Ğezal
Ekvatorya
Nilo Corêno Gırd

Referansi[bıvurne | çımey bıvurnê]

  1. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/od.html
  2. http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14019208
  3. http://www.sudantribune.com/spip.php?article31005
  4. http://edition.cnn.com/2011/WORLD/africa/07/09/sudan.new.nation/index.html
  5. http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/5424.htm