Portal:İslam

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
Jump to: şiyayış, Cı geyre
Şıma xeyr amey Portalê İslami!
Şıma şenê be portalê İslami ra Wikipediya miyan de İslami sero zerrekê nuşteyanê bıvênên.
İSLAM
İslam yew dinê do monoteisto, dinê İbrahimiyo. No din, seserra 7. de Erebıstan ra veciyo. No din ra gore Mıhemmedo peyğambero peyêno, peyğamberê Homayo. Merdımo ke enê dini rê bawer keno, cı rê mısılman vaciyeno. İslami ra gore, Cebraili Homa ra ayet ardo ra Mıhemmed. Qıseyê İslami (be Erebki: الإسلام) Erebki ra yeno. 3 rıstıman ra ameyo pêra. Dı arezekerdışê enê rıstımi zaf qebul biyê:
  • 1) Sulh u pêameyış
  • 2) Teslımiyet mılê/vıleyê xo ronayış, xo be Homay ra dayış.

Êyê ke dinê İslami qebul kerdo, cı rê vanê mısılman (bısılman). Çekuya mısılmani yena arezekerdışê êyê ke xo dinê İslami ra bestiyayê. İslami ra gore Qurane Mıhemmedi ra ameya u kıtabê Mısılmanan vêniyena. Camiye, cayê ibadetê mısılmanano. Mıhemmed peyğemberê mısılmanan yeno qebulkerdene. Kıtabê İslamio firaz Qurane ra gore dinê İslami de 5 (panc) ferzê ibadeti estê...dewamê cı.

Biyografiya weçinıtiye
Haruniyeh.JPG

Ebu Hemid Muhammed ibn Muhammed el-Ğazali serrê 450 hicri (m.1058) İrun’dı bacari Tus’dı nahiyê Ğazal’dı dadê xu ra biyu. İmam Ğazali Farıs bi. Babi İmam Ğazali feqir u yo merdımo saleh bı. Babi İmam Ğazali tım véri alimun’dı bı, mışorê yın gueştari kerdin’. Dêst’ yı ra çend b’umên ehend yın ri ardım u xızmet kerdini. Waxtı go nasihati ‘âlimun gueştari kerdini, bermêni u Huma Teâla ra yo qıco ‘alim wâştên. Bacari Tus’dı yew dıkkun yı bı Purt ruetin’. Nızdiyê mergi xu di, lacun xu ‘Hemid Muhammed (İmam-i Ğazali) o Ahmed-i Ğazali teslimi yo ambazi (umbaz) xu kenu, tay perun u tay mal duno cı u wasiyet’ xu ken’; umbaz’ xura vunu: “Ez xu yo merdım ‘alim nêbiya. In rahar ra ez nêumaya kemâl. Waştey mı, ıni mertebê kemali ki mı remnê, ez wazena şıma ıni qıcun mı ri ardım bıkeri. Ini perun u erzaqi ki ez verdena qıcun mı ri u tehsil yın ri xerc bıkerin.!”

Ambazi yı wasiyet anu/unu ca. Perê ki babay yın verdê, heta ki qediyên semedi yın xerc kon’/ken. Dıma z’ yın ra vun’: “Perê ki babi şıma verdê, mı semedi tehsil u terbiyê şıma xerc kerd. Ez feqira çidê mı çıniyu ez şıma ri ardım bıkeri. Ez wazena şıma sê talebun binun şêri medresa.” Inê sera wırd hemi z’ şini medresa u beni ‘alimo pil. İmam-ı Ğazali, qıcıyê xu dı “Fıqıh” bacari xu dı wend, dıma şı Curcan. İmam Ebu Nasr İsmaili ra yo mudde ders gırot/guret. Bacê şı Tus. Waxtı go Curcan ra dun’ ra şınu Tus, rahar ra yo gure yeno yi sar, İmam Ğazali aya mesla, ina vuno: “Yo qefle rahar ma bırrna. Çıta ki mı dı b’, dest na ser. Ez kota yın dıma u kota layk. Mı va; kağıdun mı u notun mı bıdin mı, şıma ri lazım ni. Serdari (Reisi) yın persenu; “Ayi çıtay ki, turi ehend muhimê?”' İmam Ğazali: “Mı semedê ayın wulat xu terk kerd, ez şiya ğeribi. Çend kağıdi”. Serdari ayın wûyenu u vunu’; “Eg ma ıni kağıdun tue-ra bıg’ tı bê ilm muneni”? U dıma z’ kağıdun yı pé(y)ser dun’ cı.” İmam Ğazali: “Bacê mi ğeyal kerd, mı va; Homa Teâlâ, ay merdımi ard mı ver. Waxtı ki ez ameya Tus, hiri Serr’ mı cehd/ğeyret kerd o zaf xebıtiyawa, Çı ki mı Curcan ra tê ardı, mı pyorê yın ezber kerd (ez fek ra musaya). Ez ume biya o hâl ki, ayın rahar mı bırrna bı, newe ra raşt mı b’umên u rahar mı bıbırrnên u kağıdun u dersun mı, mıra bıgırotên, yo zırar yı nêrasên mı.”...dewamê cı.

Nuşteyo weçinıte
Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg

Şewa Qedıri (be Erebki: ليلة القدر leyletu 'l-qedr), dinê İslami ra gore şewa ke Qurane terefê Heqi ra, mılaket Cıbrail be weyh, peyğamberê İslami Mıhemmedi rê dest pêkerdo, rusiya.

Kes Şewa Qedıri qeti kamci şewa nêzaneno, labelê na şewe roca Remezania vist u hewtıne ama qebulkerdene. Peyğamberi qeti kamci şewa diyar nêkerda, hema vato ke "Şewa Qedıri des rocanê Remezaniê peyênan miyan de (şıma) cıgeyriyê". Dinê İslami de heni inam beno ke, ayeta Qurana verêne terefê Heqi ra be mılaket Cıbraili, Mıhemmed ke çewres serri biyo, Eskeftê Hira de cı rê rusiya. Ancia heni baweriyeno ke, ayetê ke verênde na şewe de amê war sura Elaqi raê.

Şewa Qedıri alemê İslami miyan de şewê da zaf xeyrın u mıbareka. Seba ke "na şewe heştay serran ya ki hezar aşmian ra dayina xeyrına" cı rê vaciyeno. Qurane de no hal nia (wına) aniyeno ra zıwan:

"Raşti ke ma Qurane Şewa Qedri de arda war. Şewa Qedıri çıka, tı zanena? Şewa Qedıri hezar aşmian ra dayina xeyrına. Na şewe de mılaketi u Cıbrail desturê Heqi ra seba her tewır kar yenê war. A şewe hetan fecir weş u wariya."

. ...dewamê cı.

Asayışo weçinıte
Sultan Ahmed Mosque Istanbul Turkey retouched.jpg
Asayışê camiya Sultan Ahmedi.
Merdımo weçinıte
20131203 Istanbul 091.jpg
Ebu Bekîr (bi Erebkî: عبد الله بن أبي قحافة عثمان بن كعب التيمي القرشي أبو بكر الصديق) ( Nameyê ey o tam: Abdullah bîn Kuhafe bîn Kaab et-Teym el-Kureyş, Ebu Bekîr es-siddik) (b. 573m. 23 Keşkelun 634
(-1383 ) ), hem rayberê Muhammedi yo hem zi Xelife yo sıfteyên o. Namey ey verdê Mısılmaney Abdulkâbe [[Bı mısılman se hz. Muhammed'i namey cı vırna ke Abdullah. Leqebê ey o tewr vılabıyaye Ebu Bekîr es-Siddîk o. .[1]

Hicret ra ver Muhammed kênaya Ebu Bekîr`i de zewajê no, no rid ra o beno vistewreyê Muhammed'i. Ebu Bekîr, Benu Teyman ra Qebila ya Kureyşî ra yo. Meka de ameyo Dınya . Piyê cı Ebu Kuhafe yo. Maya cı Ummul-Xeyr Selma ya. Bawerîya sunîyan ra gore camêrdan ra tewr verî Ebu Bekîr muslumanîye qebul kerda. Goreyê tarîxnasanê îslame ra, verî o tuccar bi. No sebeb ra sayeyê ey ra zaf merdimî biyê musluman. Wexto Muhammed 662 de Mekke ra hîcret keno şino Medîna, Ebu Bekîr zî tede şino. Na babete ser o Kur’ana Kerîm de ayeta çewresine ya sûraya Tewbe de ana behs beno: "Eger şima hetê ey (Pêxamberî) nêkerê, (şima zanê ke) înan ke înkar kerd, wexto di kesan ra yewî bi xo bi, ey uca (Mekke) ra vet, Ellah bi xo hetê ey kerdibi. Hanî ê şikefte de bî. Hanî ey hevalê xo ra vatêne, “mebe xemgîn çunkî Ellah ma de yo.” Homa zî ey ser de hîsê bawerî û huzur vila kerdo, çîkê şima înan nêvînenê, bi orduyê tewiran homa ey girê da (şîdîna). No rid ra Homa vateyê înan ke înkar kenê ard derecaya nizme (veng vet). Qisaya Homayî zî tewr berz a. Homa wayîrê hêzî yo mutlaq o, wayîrê hûkm û hîkmetî yo." (Tewbe, 9/40) Hîcret ra pey Ebu Bekîr Medîna de awankerdişê Mescîd-î Nebewî de xebitîyeno. Hetkarî kerda. Cengê Bedîrî de mecbur mendo lajê xo Abdurrahman de ceng bikero. Wefatê Muhammedî ra dima mişewreyî benê. Nê mişewreyan de Ebu Bekîrî ra bîyat beno û no rid ra o yeno xelîfe weçînayîş. Wextê ey de, ê kesê ke ey ra vanê pêxamber, qebîlayê ke nêwazenê zekatê xo bidê û hereketê ke seba dîn ra vejîyayîşî benê, înan de mucadele kerdo. Ebu Bekîr, seba ke tayê hafizî yenê kiştiş sey Mushaf Kur’an dano arêkerdiş. Nizdîyê di serrî xelîfeyî keno û mergê ey ra pey Omer beno xelîfe....dewamê cı.

Kategoriy
Vateyo weçinıte

Kamci merdımo ke wayirê teqwayo, o baqılo; kamci merdımo zi zalımo, o bêaqılo.
Ebu Bekır


Portalê bini
ReligionSymbol.svg
ChristianitySymbol.svg
JudaismSymbol.PNG
WIKIMONAIE.png
Din Xıristiyaniye Cıhudiye Cscr-featured.png Spiritualizm
  1. EBU BEKİR ES SIDDÎK (r.a) (571-634), sevde.de