Danimarka

Wikipediya ra ensiklopediya xosere
(Danimarqa ra ame ardış)
Xıl de be pusula Xıl de cıgeyrayışi
Danimarka
Asayış
Dannebrog.jpg
Desmal u Arma
Flag of Denmark.svg National Coat of arms of Denmark.svg
Melumat
WareDewlete
Sinoriİswec, Norwec u Almanya
İdareGovernment of Denmark (en)Folketing (en)
Erd42 925,46 km2
Nıfus5 789 957
HıkumetConstitutional monarchy (en)
SerdarMargrethe II of Denmark (en)
Kodê telefoni+45
Letey saeteUTC+01:00 (en)
Kodê interneti.dk
Zıwano resmiDanki
MerşDer er et yndigt land (en)
Cayo tewr berzMøllehøj (en)
Cayo tewr nızmLammefjord (en)
PereDanish krone (en)
Ravêrşiyayışê heqa merdıman0,93
Xerita
EU-Denmark.svg

Danimarka mıntıqa ra zımey Ewropa dera. Zımey Danimarka de İswec u Norwec; veroc de Almanyaya Federale; rocawan de Deryay Zımey; rocakewtene de Deryayo Baltik estê. Paytextê Danimarka Kopenhageno.

Dewleta Danimarka hirê leteya. Erdê Danimarkayê seri nêmadeyo (Jylland). Welato Khewe u Adeyê Forey gırêdayeyê Danimarkayê; feqet pêro otonomê. Erdê Danimarkayê seri xeylê adeyan ra ibareto. Sistemê Danimarkayo siyasi monarşiya qanuniya, labelê Danimarka dewleta demokrasiya. A ezaya NATOy u Yewiya Ewropa u Mıletê Yewbiyayeya.

Tarix[bıvurne | çımey bıvurnê]

Seserra 8., 9. u 10. de Danimarka İswec u Norwec pêro Viking biy. Wextê seserra 10. de Vikingan qıtaya Ewropa feth kerde. Serra 965ıne de şarê Danimarka Xıristiyaniye qebul kerde. Wextê Herbê Dınyayê I. u II. de dewleta Danimarka bêhete biye. Feqet sureyê Herbê Dınyayê II. de Danimarka bınê işğale Almanyaya Federale de mende.

İklım u sûki[bıvurne | çımey bıvurnê]

İklımê Danimarka zaf serdın niyo. Sebeta Gulf Streami (awa honıke) ra ayamê xo zaf honıko, hem zi zaf varan vareno. Ebe wertêniye (weseti) 170 roce varan vareno.

Bacarê gırdi:

Sûka Kopenhageni zaf raver şiya. Hem merkezê iqtısadi hem zi merkezê siyasetê Danimarkaya.

Xarıtey Danimarka

Nıfus[bıvurne | çımey bıvurnê]

Nıfusê Danimarka 5,6 milyonio. Nıfusê goçeran 461.614o; xeylê merdumi Welato Khewe u Adeyanê Forey ra estê. Zıwano resmi Dankiyo, labelê tayê merdumi Almanki qısey kenê, hetê zıwan u kultur u terbiyeti ra wayirê heqanê. Dinê Danimarka Xıristiyaniya; itıqatê mılletê Danimarka Luteraniya (%84,3), hema dino resmi niyo. Tayê mısılmani zi estê (%2).

İqtısad[bıvurne | çımey bıvurnê]

İqtısadê Danimarka zaf qewetıno. Standardê weşiye berzo. Dewıcê Danimarka zaf ebe kalite ber vecenê, beranê ziraeti idxalat (eksport) kena. Xeylê karkeri ezayê sendikayê (%75). Semedê referendumê serra 2000. de şarê Danimarka yewiya pereyê Ewroy qebul nêkerde.

Çımey[bıvurne | çımey bıvurnê]